snart utferd...

Her kjem siste innlegg frå Danmark. I går var det eksamen og dinæst fest på kvelden, og no tek folk på heimvegen. Me er tri som dreg i morgon, då fær me heile skulen for oss sjølve ei stund!

Denne vìka hev me for det meste arbeidt med eksamensuppgåvone. Deildi mi skulde gjera ein litterær og tekst-teoretisk analyse av "Hjertesorg" (slump?), det er ei stutt tekst skrivi av H.C. Andersen. Vriden tekst, men det gjekk då greidt. Eg trur alle deltakarane her fekk "velbestået". Ikkje veit eg kvifor dei hev "velbestået-bestået(-ikke bestået)" då, men dei fær no berre køyra på. I morgon skal eg heim!

Det hev ikkje vore mykje å knipsa denne vìka, men her kjem sumt lell:

Eit lite, grumt glas med syltety.
















Ein benk med bokstavar.

















Um du ser nøgje på bilæte, kann du kanskje sjå at trekruna liknar eit hjarte... :p

















Ei dansk brygga seint på natterstid.



















Eksamen. Sjå Nasse som sit framme, han er med, må vita!


















Innmed veggen sit ein harepus. Det er mange av deim kringum her.

















So, då segjer eg tack & hej, no skal me på ein millomaldermarknad. :D

og det er Frejas sal

...skreiv Adam Oehlenschläger um Danmark i 1823.

Jau, då hev me vore i vyrde Århus i tvo vìkor. Byen hev ikkje smoge seg inn og funne fast feste i Fridtun-hjarta, men det er ein triveleg by og eg vil gjerne koma att seinare.

Me hev havt tri dagar med fyrelesingar, so tvo fridagar, so ei ferd til Skagen, so atter ein fridag. Torsdag var me ein hop på Vikingmuseet.
Århus (i gammall tid Aros) er den næst eldste byen i Danmark, og under ein Nordea-bank attmed domkyrkja kann ein sjå sumt som arkeologar hev grave fram. Nokre meter under bakken ligg allskyns restar etter vikingbyen som låg her. Arkeologane fann til dømes nokre bein:


















Slik var Aros for um lag tusund år sidan:

















Mumitrollet mitt er jamt og samt med i fyrelesingane, men han er ikkje so ihuga... Her 1) søv han; 2) hev fenge koffeinsjokk:































Jaja. Han er ein greid kar.



Her kann de sjå kven som køyrer kringum i by'n:


















På fredag drog eg og nokre andre på Moesgård Museum. Der såg me til dømes Grauballemanden. Han er gammall, drjugt 2000 år. Me såg au runesteinar, ei utstilling um Ötzi, moselik, vikinghus og ymse anna. So gjekk me kringum i parken åt Moesgård, og eg fekk eta rips og klatra i tre





















































Heile laurdag var me på Skagen-ferd. Her kann de sjå sumt:

















Sprell utanfyre museet.


















Namngjetne Brøndums Hotel. Her åt me ein steike god frokost. Her hev H.C. Andersen vore au.

















Her er me på Grenen. Skagerak og Kattegat møter kvarandre. Mykje straum i vatnet og ulovlegt å bada (men sume gjorde det lell).


Det beste med heile vìka: Eg sat på bussen mot Skagen, eg veit ikkje kvar me var, det fine er at det spilar ingi rolla, eg sette på 747, eg hev ikkje høyrt songen på mange vìkor, kjensla av å koma heim slog ned i meg etter mindre en eitt sekund. Etter tvo eller tri sekund tok det til å regna utanfyre. Vatn på glasruta. Grått. Ein norsk bil med skiltnummer "KF eit-eller-anna" køyrde jamsides med bussen. Jakka mi låg som ein ball mot glaset med eit trøytt Fridtun-hovud på.
Det var höjdaren.
Eg tykkjer ikkje det er trist, eg tykkjer det er godt.

maybe this time it won't heal
maybe this time it will bleed untill I am free


Heimferd um ei vìka.

Fyrebils ferdaminne Nordkurs 2008

No er eg i Århus.
På Nordkurs.
Ved Århus Universitet.

Kvar vìka skal eg koma med nokre småe glytt for dykk, fortelja litt um sumt som hender her i det flate landet. Bilæte høyrer med. Her kjem det fyrste av tri innlegg.

Fyrst ut: danskane er likso velseda (eller useda?) som nordmenn. Sjå til dømes på dette uppslaget på kjøkenet på nordisk institutt, dette er noko me nordiskstudentar kjenner frå Svennevig-boki og pragmatikken:





















Jaggu nyttar dei same implikaturar her au!


Stutt um kurset, eller skeidet, som me gjerne segjer på norsk: me skal læra um mange ulike emne, frå tekstteori og tekstanalyse (mykje um logikk, proposisjonar, pragmatikk, skiljet millom sakprosa og skjønnlitteratur), til modernisme og syndefallsmotivet. Denne vìka hev me arbeidt med tekstteori og analyse, i morgon tek litteraturbolken til. Siste vìka vert nytta til fyrebuing til eksamenen 18. juli. Då skal me leggja fram eitkvart i gruppor for klassa (uppgåvone vert haldne i løynd ei stund til) og få i gang eit ordskifte.
Japp. På litteraturpensumet hev me De måske egnede av Peter Høeg og ei novella av Steen Steensen Blicher, nokre dikt av Henrik Nordbrandt, og ein hop modernistiske tekster. De som er serskilt huga fær spyrja um de vil ha namn og titlar ;)

Deltakarane her er for det meste svenskar og finlandsvenskar, me er einast tri frå Noreg. Attpåtil hev me ein sveitsar som talar både norsk og dansk. Her er folk i alle aldrar, og alle som ein er jättetrevliga og fine å vera saman med. Nordkurs er som kjent ei samling som er minst like sosial som fagleg. Me bur på ein hushaldningsskule med det ikkje smålåtne namnet Sansestormerne. Her trivst me!

Um eg skal trekkja fram noko frå vìka: timen på fredag. Me skulde einast ha ei stutt, lett fyrelesing; "Fakta om Danmark". Kva tala herr Widell mest um? WIENERBRØD! Han tala vidt og breidt, han kunde sakene sine vel, me fekk heile wienerbrød-soga, og han havde eit heilt bord stint med ulike slag wienerbrød som me fekk smaka på:


































I dag, sundag, hev me vore ein bøling på Kalø slot.
Det var gildt å koma or byen ei rid, kjenna vinden i håret, rusla millom kyr og kurukor (dæven eg hev sakna kurukor!), vera langt ifrå allskyns motorar og mas. Me sat på mur-restane og åt og sang og havde det sers sjov. Sjå:
















Den steinlagde egen fram til slottet er frå millomalderen. Skitkult å ganga på slik ein veg! Heile 500 meter med gamalt far. Upphavlegt låg slottet på ei øy, men so vart det laga ei demning og no er det turt land heilt ut.

















Her sit eg.

















Her ser de ei ku som klør seg i hovudet. Det er ho til vinstre.
















Slottet, med litt tre og slikt framfyre.

Elles kann eg melda at me hev vore på kunstmuseet Aros, rusla i Den Gamle By, havt grillfest, sét på danske filmar, og mykje anna i same leidi. Og ja, det vert tid til å lesa litt fag au. ;)

Ikkje so mykje heimlengt enno,
det er deilegt å vera norsk i Danmark!

Åtak på mor i hagen

Jau, du las rett: her er ein ikkje trygg i sin eigen hage. Sjølv millom gulrotgras og persille lyt ein kjenslevar stakkar vakta seg vel. I dag var det ein væpna luring som sneik seg innpå mor for å setja ein støkk i 'a.

Tilburden kann du sjå på bilæti nedantil. Um de veit kven den skuldige er, meld ifrå til meg.




























































































































PS! Det var varmt.

Fridtun byd atter på tevling

Innlegg skal med skjemt skrivast, og ikkje med uhug tyngjast.
Sumtid, i minsto.

Eg vonar de toler endå nokre linor um og med tekster frå den gamle bokheimen. Der er mykje gildt som ungdomen i dag ikkje gyv på eller er nøydde til å lesa på skulen. Hau. Inkje er som å vera nedsokken i dei vyrde Edda-kvædi våre.

I dag hev eg valt "Allvismål" som emne. Dette gudekvædet er å finna Codex Regius av Edda. Allvis og Tor stridast. Allvis krev å få dotter åt Tor, men Tor neittar. Allvis lyt fyrst syna at han er allvis, at han kann segja Tor alt han vil vita. Tor fretter ut Allvis, for det meste vil han vita kva dei kallar ymse ovringar og verdslutar (til dømes jord, himmel, skog, sol) i kva heim. Heimane skal no, i Fridtun-loggen, tevla um kven som hev dei beste namni.

Medtevlarane er Mannheimen, æsene, vanene, jotnane, alvane, dvergane.
Greidt? Alle med? Klår - køyr!


1) Kva kallar de JORDI?

Mannheim: jord
Æser: fold
Vaner: vegar
Jotnar: i-grøn
Alvar: groande
Dvergar: aur


2) Kva kallar de HIMMELEN?

Mannheim: himmel
Æser: høgkvelv
Vaner: vindvevar
Jotnar: oppheim
Alvar: fagerloft
Dvergar: drjupande sal


3) Kva kallar de MÅNEN?

Mannheim: måte
Æser: mule
Vaner: -
Jotnar: skundar
Alvar: årmål
Dvergar: skin
I Hel: kvervande kvel


4) Kva kallar de SOLI?

Mannheim: sol
Æser: sunne
Vaner: -
Jotnar: gloheit
Alvar: fagerhjul
Dvergar: Dvalins svik


5) Kva kallar de SKYER?

Mannheim: sky
Æser: skur-von
Vaner: vindflot
Jotnar: ur-von
Alvar: vêr-kraft
Dvergar: -
I Hel: hylje-hjelm


6) Kva kallar de ELDEN?

Mannheim: eld
Æser: lòge
Vaner: glovåg
Jotnar: frèke
Alvar: -
Dvergar: øydar
I Hel: hastar


7) Kva kallar de SKOGEN?

Mannheim: ved
Æser: vollfaks
Vaner: vònd
Jotnar: eldvyrke
Alvar: fagergrein
Dvergar: -
I Hel: hei-tang


8) Kva kallar de NATTI?

Mannheim: natt
Æser: naudsvart
Vaner: grime
Jotnar: u-ljos
Alvar: svevngaman
Dvergar: draumehilder


Jau. Das war alles. Eller, eg tok ikkje med alle versi, berre deim eg tykkjer best um. Ah, eg elskar når ein nyttar nye eller andre namn på ting. Ikkje dei vanlege, automatiserte, nemningane. Kall det kva du vil, metaforar, similar, heite, kenningar - berre det set i gang tankekverna, gjev skallen litt å bryna seg på. Gjer so me ser verdi på nye måtar. Eller, med ordi åt Viktor Sjklovskij, kunsten underleggjer. Svari frå Mannheim set ikkje kveik i meg, men når æsene kallar skogen for "vollfaks", so hender det sumt i knollen. Eller i heile likamen. Um eg ikkje fær "livsfølelsen tilbake", eller "følelse for tingen", so er det eit slags syn, ei uppvakning. Jau. Godt.


Eg skal no fella domen. Me lyt ha ein vinnar. Ikkje veit eg um de er samde, men her kjem'n:

Eg tykkjer det er tvo som skil seg, det er vanene og alvane. Um eg skal gjeva ut gull, sylv og bronse so gjer eg det slik:

Gull: "fagerloft" um himmelen (alvar)
Sylv: "vindvevar" um himmelen (vaner)
Bronse: "groande" um jordi (alvar)

Alvane vert trekte so smått med di dei jamt nyttar "fager-" som fyrefeste (fagerloft, fagerhjul, fagergrein), det vert litt ... flatt, men samstundes legg dei att ein slags signatur, eit merke, teikn. Vanene hev for vane (!) å nytta "vind-" på same måten (vindvevar, vindflot). Dvergane gjer det au kvasst med "drjupande sal" og "draumehilder", og æsene er på god veg når dei kallar skyer for "skur-von". Men det held ikkje til topp-plassering. Eg likar alvar, og eg likar vaner. Vanene gjer det godt med "glovåg" for eld, medan alvane hævdar seg med "svevngaman" for natt.

Nei. Dette var vandt. Eg trur det er best at logglyden (dykk som les) kjem til med sitt, so fær me sjå um det løyser seg då. Kven bør vinna?

Maskin-syster

I annekset attmed hytta fann eg, næsten burtgøymd, endå ei svart maskin:

Litt sliten av elde, men ho er ein gild eignelut lell.
Eg likar at knappane er gule, eller gulna um du vil.

So. Meir var det ikkje.

Eg kann skriva på Mercedes

I dag, på morgonen, var eg med far min på Østkanttorget (kjøp eit Elverumskart um du ikkje veit kvar det er). Kvar laurdag i sumarhalvåret er heile plassen stinn med brukthandlarar og forne greidor som det er gildt å glytta på. Då er det berre å hiva seg på sykkelen (skrævaråkji) og fara ned i godt, sumarlegt driv. So kann ein ganga seint og stilt millom ymse buder og bord og sjå fyre seg korleîs det må ha vore då desse gamle greidone endå var i bruk. Stundom kjem det sumt i auga som eg vil (og hev pengar til å) heimta. I dag fann eg ei liti skrivemaskin som høver fint på arbeidsromet eg skal laga ein gong i framtidi:

















Ho er ikkje eldgamall, men væn å sjå til. Og grum. Grum, ja, det var ordet eg leitte etter.
Og so gjev ho ifrå seg dei rette skrivemaskin-ljodi. Tapp-tapp-tapp.

Ein dag skal eg røkja etter modell og alder og slikt, no skal eg fara som ein vind til hytta i Femundsheimen. Forkynnelsesførkje på skrævaråkji rundt Nautmulevatnet = nonne på sykkel kring Femunden. Dit skal eg. No. Utan Mercedes.