o, vyrde hòlrom

Eg vart so smått inspirert av Freud-/psykoanalyse-teikningi åt André i siste riss (15-års-bladet) - ja, endå eg hev set teikningi fyrr -, so i dag gav eg meg i kast med Freud-stykket "Det uhyggelige" ("Das Umheimliche"). Eg skal ikkje gjeva att innehaldet, eg tenkte berre lyfta fram nokre go'bitar som er so freudi-freudianske at me ikkje kann gjera anna en å bresta i lått. Ikkje av di det er toskutt det han skriv, det er mykje mun i mangt, men av di det er so inni granskogen TYPISK HAN, ASS.

Me tek til her, med gjeldingen:

Studier i drømme, fantasier og myter har lært os, at angsten for øjnene, angsten for at blive blind, hyppigt er en erstatning for kastrationsangsten. Den mytiske forbryder Ødipus' selvblinding er blot en mildere form for den kastration, som efter Talions regler havde været den eneste adækvate straff for ham.

Greidt nog. Kva so med otten for å koma "skindød" i jordi?

For en del mennesker ville kronen på uhyggen være forestillingen om at blive begravet som skindød. Psykoanalysen har imidlertid lært os, at denne rædselsfantasi blot er forvandlingen af en anden fantasi, som der oprindelig ikke var noget rædselsvækkende ved, men som blev båret af en vis vellyst, nemlig fantasien om at leve i moders liv.

No snakkar me! Og so:

Det forekommer ofte, at neurotiske mænd forklarer, at der for dem er noget uhyggeligt ved de kvinnelige genitalier. Dette uhyggelige er imidlertid indgangen til menneskebarnets gamle hjem, til det sted, hvor vi alle en gang til at begynne med har dvælet.

Og han fylgjer upp:

"Kærlighed er hjemve," lyder et bevinget ord, og hvis drømmeren af et sted eller et landskab endnu i drømme tænker: Det virker bekendt, her har jeg været før, så kan tolkningen godt indsætte moderens køn eller mave. [mi utheving]

Eg reknar med at han tenkjer på det same når han skriv:

Om ensomhed, stillhed og mørke kan vi ikke sige andet, end at det virkelig er de momenter, der hos de fleste mennesker knytter sig til den aldrig helt overvundne barneangst.

Her har jeg været før. Jau då, han fekk sagt det, han Sigmund.

så nära får ingen gå

kent.
berre av di dei hev kome med ei ny skiva. berre av di dei aldri kjem til å laga ein vænare kjærleikssong en kräm. berre av di kräm er so stinn av eldhug, fræs og lengt. berre av di kräm er eksplosiv. berre av di eg lengtar og vil vera
nær ved å sprekka,
eg òg.

Jag vill ha din ryggrad här
Fäst den i mig
Jag är alltid tryggast när
du är
en liten bit ifrån
en rörelse i ögonvrån…

Lägg dig ner i gräset nu
Du är så varm här
Jag vill ha min tunga där
du är,
så nära att du blir våt
men så nära får ingen gå…

Lägg dig ner precis
som du alltid gör när
Jag vill ha min tunga där
du är,
så nära att du blir våt
men så nära får ingen gå…

Som dei segjer for eit gamalt ord: Han lenge lengtar, som myket ventar.

beint ut sagt

Du undrast kann henda kva 'ein beine' er? (hell 'ei beina', då, i dagsens rettskriving)
For det er ikkje eit bein.
Men um du glytter på denne teikneserien utav Hauge-diktet "Gjer ein annan mann ei beine", so fær du skyn på den saki.

haustfri

Aldri såg eg ei yta so still, som i gårmorgon, då vatnet låg skirt og lognt, endå vinden hadde herja heile kvelden og natti i fyrevegen. Undersamt, det der, kor det skjek og driv den eine stundi, og so er alt ovende audt og stilt den næste. Fint med hytteliv um hausten.

Snjo var det au, det datt ned tjugo til tretti centimeter tysdagskvelden. Morosamt, det, for tvo ungsprettar som eg og syster mi.


Fjellgutusjøen. Tagall og mild.



Basing i snjoen.



Veslesyster fekk stella neglene mine som ho vilde.
Manikyr, heiter det visst.

stire-alv & vasspyttar

Sigur Rós hev ei dyngja med songar som riv og slit i hjarterøter og alt slikt som er mjukt på innsida, det er liksom bringa vert knoda og elt som ein deig berre Jónsi kjem burti gitarstrengane med cellobogen sin. Men me fær ikkje gløyma at dei hev ei rad blide songar òg, islandssønene, og ikkje sjeldan støyter me på leikande og barnlege visor, som "hoppípolla" frå takk og "starálfur" frå ágætis byrjun. Eg etlar å tyda båe til norsk og leggja deim ut til gaman og gleda for ein og kvar, av di:
1) "hoppípolla" er so grum-god og morosam og sorgsam og fengjande og alt på éin gong, og dei som likar songen utan å skynja ordi, kjem evlaust til å tykkja endå betre um honom når dei ser kva det dregst um;
2) "starálfur" høver godt til skire haustkveldar. Og sovordne kveldar kjem snart, berre alle regnskyene fær gjort ifrå seg.


"hopp-i-pyttar"

smilande
tek me i ring,
held hender,
heile verdi uklår
utan du
som stend

renneblaut
dyende våt
utan gummistyvlar
du flyg inn i oss
vil springa ut or skalet

vinden
og utelukt av håret ditt
eg slo so hardt eg vann
med nasen min

hopp-i-pyttar
utan gummistyvlar
dyende våt (renneblaut)
utan gummistyvlar

og eg bløder naseblod
men eg stend uppatt stødt

og eg bløder naseblod
og eg stend uppatt stødt


"stire-alv"

blå natt yver himmelen
blå natt yver meg
ser ut or gluggen min
med hendene
falda under kinn
tenkjer på dagen min
i dag og i går
klæder meg i blåe nattklæde
beint upp i sengi
breider yver den mjuke dyna
læt att augo
løyner hovudet under dyna
der stirer på meg
ein liten alv
spring imot meg, men rører seg ikkje
stirealv sjølv
eg opnar augo
fær svevnen undan
tøygjer meg og trur eg er (for eg ser ikkje)
attkomen og at alt-alt-er-i-orden
men enno vantar noko
liksom alle veggjene -
stirealv.

helg i raudt og gult

Me var ein liten nordistflokk som fór upp i fjelli sist helg. (Kvernmovollen, heiter det visst, der me budde.) Det skal eg helsa og segja var gilde saker! Å berre stræna kringum i lyngen utan ein einaste bokstav framfyre auga - - det er godt med ei liti kvild frå lesteren stundomtil. Gjera heilt handfaste ting som å heimtaka vatn og koka mat på vedomn. Drikka kaffien ute på ein halvmorken stubbe. Sjå lauvet rodna di høgare upp ein kjem.

Men det er ikkje med mothug eg set meg ned med bøkene att, nei beint imot, med ny kraft og eld i bringa! Og bilæte hev eg òg, som de kann sjå:


Ei retteleg dassdør med hjarta i.



Utsyn.



Fridtun i slag. Attum ser de det vesle vatnet Skjulungen, som André og eg bada i.
Dæ va godt dæ gett!

bordskikk & slikt

Eg hev slege innpå ihopsetjingi raping og eting i norrøn bokheim tidlegare i sumar, og no gjer eg det endå ein gong. Denne gongen gjeld det den vesle Soga om Torgils og Havlide. Um Tord, ein av karane i soga, vert dette fortalt:

Han hadde litt vanskar med å eta kjøt av di han rapa og fekk oppgurp av det og ein noko ram ande.

Merk underdrivingi "ein noko ram ande".
Karane er i gjestelag og heller innpå mjød og andre go'saker, og tek so til å moroa seg med å kveda vers. Emnet er kjøt-rapingi hans Tord. Det er endå til ein kyrkjamann som opnar ballet, for Ingemund prest luter seg til sidemannen og segjer dette:

"Kvar ifrå trekkjer denne tev?"
Tord andar no attant'.

Her fylgjer eit utval vers til gleda og gaman:

Lite det gjer om
vi her i laget
av okse-kjøtet
kjem til å rapa!
For Tord, sonen til
Torvald som var
Kjartans son, or
kjeften laut rapa!

Og:

Maten jaga sure
støytar opp or brystet,
bamse-eta på jotnens
ætling, heile dagen.
Fingrane tok folk i
flokken om nasen då
rauste karen rapa -
ring tev tolte lyden.

Og:

Goden rapa så,
vi laut framom gå,
nakketust i sky
kvar og ein skreik fy!

Til dette siste verset høyrer dette avsnittet:

Så er sagt at Tord vart følgd ut med denne visestubben til avskil. Men det er ikkje sagt noko om at han elles fekk med gåver.

Det var fulla litt leidt å vera Tord. Men det tryggjer å få stadfest at kroppsfunksjonar var morosamt då som no.