laurdag 15. november 2014

tanke/turn

Lesnad:

«Ein kan seie at eit språks grammatikk også er ein slik spegel som speglar relasjonane i verda, eller lagar eit samanlikningsgrunnlag, og ho [Inger Christensen] seier at 'man som digter må lære at elske præpositionerne, fordi de, nærmest urimeligt usynlige som de er, er dem der holder bevidstheden i samme slags bevægelse som verden'. Dette kan vi jo teste ved å ved å mumle preposisjonar høgt for oss sjølv og samstundes kjenne etter kva det gjer med medvitet vårt når vi seier dei slik etter kvarandre: over, under, gjennom, mellom, framfor, mot, på, omkring, ved, til, bak, i - etc. Blir ikkje medvitet vårt dradd av garde som på ei merkeleg berg og dal-bane av rørsle, og blir ikkje medvitet vårt etter avslutta ferd ovandotten over dette, og har ikkje medvitet lyst til å bryte ut i jubel over språkets makt, og særleg preposisjonane si makt, og har ein ikkje lyst til å skrive ei novelle for kvar preposisjon [...]? Jau, ein får kjempelyst.»

 
Gunnhild Øyehaug: «Rein som snø» (s. 139) i Stol og ekstase (2006)


søndag 9. november 2014

kos med dyr

I eit intervju i tidsskriftet Bokvennen (2/2014) segjer Tor Åge Bringsværd: 

«Jeg nærer en dyp mistro til mennesker som ikke vil vedkjenne seg sin barndoms kosedyr.»

Her i huset hev me inkje imot å vedkjenna oss vår barndoms kosedyr, som jamvel er vår vaksendoms kosedyr. (Døme på vaksen bruk av kosedyr: å ha det i bukselumma på eksamen ved universitetet.) Me kunngjer gjerne at me hev kosedyr, at me stundom talar ved deim og at me elles hev stor gleda av selskapet deira. Det er tale um tri fine gutar: 




Frå vinstre: Pelle Kanin (som underskrivne fekk då hen var tvo dagar gamal), Preben (som nettnerden såg på IKEA, syntest synd på og tok med seg), Katten (som nerden fekk då ho var temmeleg nyfødd). Her ligg dei på turkestativet ute i stova, av di Pelle just hev lauga seg.
Til vanleg vaktar dei sengi, då ligg Pelle og Katten i munnen på Preben.

Me vil elles nytta høvet til å senda ei stor takk til alle mødrer som upp gjennom tidi hev vølt og lappa saman tallause kosedyr!


søndag 2. november 2014

haustinteriør med K & I (bonusmateriale)

Nettnerden lagde i går ut eit innlegg um dei nye hyllone våre. Lat det fyrst vera sagt at eg stiller meg fullt og heilt bak formi og innehaldet. Endå sit eg på nokre upplysningar som hev vore undanteke ålmenta - til no. 

For det fyrste: Nettnerden fekk mellombìlse mein etter ho sette saman hyllone. (Det var ho som tok seg av det, må vita. Reven er trehendt og sat dessutan med viktugt skrivearbeid.) Ho vart beint fram styrd [støL] i låri, rauvi, nakken og noko i ryggen. No kann de venda inn: Reven skulde hjelpt til, ikkje sete der med krotet sitt! Nei: Der og då var det uråd å vita at verksemdi skulde få slike fylgjor. Dessutan hadde korkje bøn, tvang, smeik eller ville hestar greidt å venda nettnerden frå uppgåva. Det er reine meditasjonen, fær me vita. Eller god avkopling, då. Etter det siste me hev høyrt um saki, er likamen noko betre i dag.  

For det andre: Det gjekk ikkje ljodlaust til. Det var hamring, dessutan var det (for å segja det med Vazelina Bilopphøggers) musikk tel ærbe: ein kasett med Tone Hulbækmo. Allsong til telebondemannen, so godt det lét seg gjera. 

For det tridje: Det er rett at nettnerden stundom uroar reven i skrivearbeidet (jf. legofigurane). Lika fullt pliktar eg å upplysa dykk um at det motsette òg er tilfellet. Til dømes hender det tidt at reven smett inn frå sida just i det nerden skal setja tennene i eit knekkbraud eller sutlar med te. Slike uromoment lyt ein plent rekna med.

*

torsdag 23. oktober 2014

merkedag II

I dag hev nettnerden og husmori vore skakke ektefolk i fire månader! Granittbrudlaupet nærmar seg med stormstìg.

Dei gladgifte makane høgtida dagen med å – for fyrste gong i haust – slå på golvvarmen på badet.


onsdag 15. oktober 2014

burte bra osb.

Heimeskrivande husmor er no godt inne i den fyrste fulle heimevika si på ei stund (nærmare jol fær de ferdayversyn for året som fór, tradisjonen tru). Då kann ho sitja inne på skrivekotet sitt og arbeida i ro og mak. Ho-ho-ho! Sant å segja sit ho gjerne ved kjøkenbordet òg, mang ein Prøysen-stubb er skriven der. Med penn og papir og bøker utyver heile bordplata. Det er no slikt arbeid som hugar henne best. Ja, i det heile lyt ho sanna at heimelivet byd på mange gledor. Til dømes:

- ei samrøda med Mikkel/kjetto (men i dag skulde han visst spy att)
- høglydt jubel frå nettnerden (av di husmori hev skift på sengi)
- ange av nybaka braud (made by nettnerden)
- å spela høg musikk og gaula attåt (huseigarane var ikkje heime)
- kattepass (av di huseigarane ikkje var heime)
- tvosam lesestund i sofakroken (men med kvar si bok)
- gratis og lett tilgjengeleg kaffi (som smakar godt)
- P2 til frukosten (det er mogleg burte òg, då, men)
- det er stilt! (når ho ikkje spelar høg musikk)
- nettnerd som fær A+ på islendskleksa (rosalega flott!)

So det.

laurdag 11. oktober 2014

kent hev namnedag!

Eg høgtida dagen med å spela kent gallhøgt medan eg vaska badet og støvsaug resten av heimen. 

... men det enda ikkje der! Eg kom til å tenkja på eit tilårskome blogginnlegg frå 2011 der eg drog fram nokre kent-tekster som alle inneheldt same ordet: tunga. Kvifor ikkje gjera det same no, berre med eit anna emne? Ymse andre emne ter seg um att og um att i tekstene, til dømes er det mykje regn, snø, myrker og einsemd. Og gråt! Og tårar! (Men sers lite snòr.) 

Eg gjeng for gråt-og-tåre-tema. Seks utvalde, i litt vilkorleg fylgd:


6 «Stanna hos mig» (frå Hagnesta Hill, 1999) er radt god å gripa til um du dragast med hjartesorg og dilikt:

Det er över nu
och jag som aldrig gillat nostalgi
jag gråter nu
så släck mitt ljus
Över nu 
och jag som alltid ville vara fri
vill fångas nu
av din sköra röst
som alltid sprack
när du behövde tröst.


«Generation ex» (frå Tillbaka till samtiden, 2007) er temmeleg fortvilt:

Säg nånting, säg nånting nu
Du vet jag får panik av dina tårar
Gör nånting, gör nånting nu
Förstör nånting, slå mig
Förstör nåt, jag överlever


«Chans» (frå B-sidor 95-00, 2000) er heilt på grensa når teksti stend åleine. Klamt og flautt? Kann henda. Men ikkje når Jocke syng:

Jag trycker läpparna
lätt mot din hals
Jag frågar 'gråter du?'
Du smakar salt


«På nära håll» (frå B-sidor 95-00, 2000) fortel um ein ugreid måte å vakna på:

Jag vaknar intill dig med gråten i halsen,
dom skriker och flyr i en mardröm igen.
Dom klöser varandra med klolika fingrar,
jag håller dig så hårt att du inte får luft.


2 «Mannen i den vita hatten (16 år senare)» (frå Du & jag döden, 2005) gjev ordet tåreglans styrkt og utvida meining:

Och snart finns det inga tårar kvar
Dom var våra att ge vemsomhelst
Äntligen
Dom är dom dyrbarasta smycken vi har
Så be aldrig om ursäkt igen
Äntligen sätter du själv dina gränser


«Stoppa mig juni (Lilla Ego)» (frå Hagnesta Hill, 1999) er i ein klasse for seg. Eller rettare sagt: i ein klasse der berre nokre fåe andre kent-låtar er med. I denne klassen finn me einast dei låtane som vreid skrivaren upp som ein klut i 15-16-årsalderen. Ingen låt kann tevla med «747» når det gjeld å få Fridtun til å setja i å gråta, men «Stoppa mig juni» tek ein sterk andreplass. Serleg dette verset gjorde susen:

Det är tårar
Kan man gråta som en karl?
Snälla, du, förlåt mig
Jag glömde vem jag var
Snälla, sluta lyssna
Glöm allt jag sa
Jag mår bra
Du måste lämna mig i fred

... og etterpå kjem ein endefram, men akk so skakande, gitarsolo!


søndag 5. oktober 2014

trollbunden

Ein av dei uendeleg mange fyremunene med å vera i lag med nettnerden, er at ho set på fine plator som eg ofta ikkje hev vore burti fyrr. Då og då hev ho til dømes spela platone til den framifrå færøyske musikaren Eivør. (Dei som les Dag og Tid, minnest radt at det stod um henne fyrre vika.) Men ikkje berre dét: For litt sidan fekk eg vera med nettnerden på ljomleik (ja: 'konsert') med drosi. Sidan dess hev eg mest ikkje gjort anna en å gaula færøyske verslinor. No skal eg gjera mitt for at de òg, vyrde lesarar, gjer det same. 

Denne Eivør hev laga mange songar, jamvel det me lyt kalla vanlege songar, med vanleg syngjing og vanlege instrument. Men den store hiten hennar er Trøllabundin, der ho syng og fræser på ymse vis og slær på ei trumma. Hugtakande! 

De skal få sjå og høyra. Men fyrst nokre reglar.

1 Det er ikkje lov til å sjå litt og so skru av. Alt eller inkje!
2 Kom i hug at det er best i røyndi, når ho stend tri meter undan.
3 Fullskjerm! (trykk i høgre hyrna i filmruta)
4 Slå gjerne av ljoset so du sit i myrker.

Her er det ho syng på dette upptaket:

Trøllabundin eri eg, eri eg
Galdramaður festi meg, festi meg
Trøllabundin djúpt í míni sál, í míni sál [sjel]
Í hjartanum logar brennandi bál, brennandi bál