fredag 22. april 2016

surring

Det er ei stund sidan dei fyrste insekti tok til å røra på seg, og det hev jamvel vore insekt i vevritet til nettnerden. Husmori tykkjer det er trivelegt med liv i lufti. Fint for fuglane er det òg. Men i dag er det ikkje flugor og slikt ho skal skriva um, det var berre noko ho kom til å tenkja på då ho las eit stykke i dagboki til Olav H.H.

Noko so råkande! tenkte ho. For husmori hev ofta slik ein ubøygjeleg trong til å skriva, ikkje poesi, vel å merka. Skriving er det då lika fullt. Men ho hev ikkje visst korleis ho skal skildra det. Skrivekløe? Jau då, greidt nog. Men Olav-en segjer det betre, i ritet frå 3.2.1948:

«Det er ein surr i deg, ein veldug urgrunn av kjenslor, som krev form.»

Just det. Ein surr i deg. Urgrunn av kjenslor. 

Men det endar ikkje der. Husmori sat og høyrde på ein gamal Kent-demo då ho skreiv dette innlegget, og so, nett so da sko vò telaga, kom desse ordi or høgtalarane:

Stora flugor surrar omkring
hör du ingenting, ingenting, ingenting, ingenting?

Husmori veit ikkje korleis ho skal tolka dette. Eit nærliggjande framlegg er: DET VART BERRE SURR.



onsdag 30. mars 2016

glad påsk!

For fyrste gong sidan 2012 var husmori på Austlandet i påskehøgtidi. Her kjem nokre blinkskot frå dagane ved svenskegrensa, so dei faste lesarane på Vestlandet kann sjå kva me sysla med.


Det vart mykje renning på skidor.


En har ikke mer moro enn en lager sjøl, si.


Uten mat og drikke duger helten ikke.  
Husmori fer gape åt medan ho et.


Skyting med luftgevær på blink. 
Den som fekk færrast poeng, laut laga middag.
Det vart ikkje husmori, men mori.


 Hyttebokskriving i stillongs.




torsdag 3. mars 2016

hoppa, sa katta

Denne vetteren hev husmori og frua havt mykje med huspusen å gjera, sidan eigarane hans hev ei hytta dei gjerne fer til i helgane (no som det er snjo?). Huspusen er på alle måtar husvarm, og jamvel om han kann vera litt trøyttande og uskikkeleg, hender det at han tek skikken dit han kjem: Han ser på hopprenn med husmori.






Astor: Kva ser me på no?
Husmori: Gjentone hev renn i Ljubno.
Astor: Og kven heiar du på?
Husmori: Nei, det er no moro å fylgja med på ho Maren, då.
Astor: Eg heiar på ho slovenske, eg.
Husmori: Ho slovenske? Dei er fleire av deim, veit du. Maja? Spela?
Astor: Nei, Kattja.
Husmori: Du meiner Katja? 
Astor: Nei, eg meiner Kattja.
Husmori: Akk ja.



søndag 14. februar 2016

mange um beinet

Me held fram i den språklege leidi frå fyrre helg. Denne gongen er emnet noko alle kann kjenna seg att i: talemålsskilnader. Rettare sagt ulik bruk av det same ordet. Husmori og nettnerden er uppvaksne på kvar sin kant av landet, og dei språklege skilnadene er jamnast ei kjelda til gaman og hugnad. Men ikkje stødt! Nettnerden synest det er morosamt at husmori segjer «bena» når ho viser til føtene, som her:

«Je ær så kald på bena.»
«Har du så små ben at du får på deg dessa skoa?»

Husmori hev ofta havt kjensla av at det er ho som gjer feil her, medan nettnerden hev rett. Lika vel vert det heilt gale for husmori å segja slikt som «je ær så kald på føttene». Øysterdalsformi «føten'» er greidare, men det er no ein gong slik at «bena» fell lettast for henne. Er det husmori som er rar i målet? Er det rett av nettnerden å flira åt dette?

NEI! Hemnen er søt! For husmori slo upp ordet bein i ordboki til Ivar Aasen:



laurdag 6. februar 2016

liggja i midten

Folk som er mykje saman, til dømes ektemakar og huslydar, fær stundom eit eige stammespråk. Dei lagar og tek i bruk visse ord og ordlag som folk utanfrå slit med å tolka. Slik er det i alle fall i heimen til husmori og frua, millom anna av di husmori hev fenge ei innføring i denne ordlista. Men dei tvo luringane hev òg eigne ordlag i ermet. Til dømes «liggja i midten».

Med «liggja i midten» meiner dei 'liggja i midten i ektesengi'. Men saki er ikkje at ein av dei tvo skal liggja i midten. Hå nei, her er det tale um at ein tridjeperson skal få liggja i midten i ektesengi. Som de vel skynar, er ikkje dette bokstavleg meint. Lika vel er det eit svært praktisk ordlag.

Tenk deg til dømes at du sit og ser på ein film, og so tykkjer du at ein av personane i filmen er sers fin, søt, tiltrekkjande, triveleg eller liknande. Dersom du er saman/gift med ein person som ikkje vert svartsjuk i hytt og vêr, kann det henda at du vil letta hjartat og fortelja um denne vesle og heilt ufårlege hugtakingi. I staden for å byrja med ei lang utgreiding der du lyt leita etter høvelege adjektiv og so frametter, held det å segja: «Ho kann få liggja i midten.»

Stundom er husmori og frua samde um kven som kann få liggja i midten, stundom ikkje. Husfreden vert ikkje skipla av slikt. Men dei tvo er no vortne so vane med ordlaget «liggja i midten» at dei radt nyttar det utan at konsentrasjonen er påkopla. Då gjeng det heilt gale.

Ein sein januarkveld skulde husmori fortelja nettnerden at ho, etter nokre rundar i tenkjeboksen, var komi fram til at Game of thrones-figuren Daenerys Targaryen («the mother of dragons») kunde få liggja i midten. Men då husmori opna munnen og tok til å tala, sa ho ikkje at drakemori kunde få liggja der. Tunga køyrde sitt eige laup, so husmori sa:

«Du ... Je syns kanskje at dronningmora ska få ligga i midten.»

Nettnerden skratta so hjarteleg at det var ei frygd å høyra. Drottningmori! Husmori og nerden hev ikkje noko imot det britiske kongehuset, men å ha drottning Elizabeth (fødd 1900) imillom seg i sengi er dei ikkje ovhuga på.


Men drakemori er godkjend.





søndag 24. januar 2016

flyging

Ja ja, so vart eg atter påmint dei gamle idrottslege bragdene mine, då «Mesternes mester» synte gamle upptak av Sagen og den unge husmori kunde skimtast nede i bilætkanten. So då kasta ho seg yver arkivet og fann nokre gamle blinkskot som husmorfaren knipsa. Det gjorde godt å sjå litt kvitt, sidan all snjoen her rann burt på fredag og laurdag.


Rena 2003


Saalfelden (Austerrike) 2003



Dei som hev nervar til det, bør dessutan sjå denne snutten: verdsrekord i skihopp med hjelmkamera.



søndag 6. desember 2015

berre ein hund

So godt som alle veit at ein hund ikkje er «berre ein hund». Mange veit òg at ein hund ikkje er eit menneske, so når ein hund til dømes hev gløypt eit eller anna som lagar fæl ugreida i vombi, for tridje gong, so tek me livet av dyret. Dett var dett, brådt og brutalt! 

Kaizer (f. 30.12.2006) vart mesta nie år, og han hev då vore med på mangt anna som andre hundar berre kann drøyma um. Regnbogebrudlaup på Voss, til dømes. Og apropos: I dag hev me havt eit lite gravøl med kaffi og «manna» frå anonym svigermor.

Til æra for denne raringen (som på folkemunne heitte slikt som Kaiz, Kaizfanten, Kladden, Fjodor, Dròget) kjem no ein slags best of-bilætserie. 



Februar 2007.
Her hev han mest som ikkje vorte seg sjølv enno.
Rund og rar, men sers søt.


Ein gong i tidi var han so liten at han fint kunde
sitja på fanget. Etter alt å døma skyna han ikkje
sjølv at han voks, for han vilde sitja på fanget
sjølv då han var ein utvaksen, velfødd hannhund.


... men han kunde sitja sjølv òg,
og posera fint for fotografen.


Båtkøyring hev stødt vore ein av favorittsyslone.


Lauging òg. Var det ein kulp eller bekk eller
attgløymd snjoflekk i nærleiken, laut han uti/utpå.


Då galdt det å koma seg undan 
fyrr ristingi tok til.


Sist sumar gjorde han seg fin for 
anonym ektefelle m/kamera.
(Det var vel mest at han ikkje 
kom seg upp, skyt ho inn.)


Andre gonger var det me ungane som gjorde honom fin.


Nokre kjærlege tak med riva er ikkje å forakta!


Det vart ofta sagt, med ein viss rett, at Kaizer var lat.
Jau, men her ser me at han kunde kuta òg!

Kaizer tek ansvar for å læra uppveksande slekter
korleis ein ter seg i fjellheimen.

Ein uforgløymeleg dag!
Her hadde alle trekt i sin finaste stas.