torsdag 23. oktober 2014

merkedag II

I dag hev nettnerden og husmori vore skakke ektefolk i fire månader! Granittbrudlaupet nærmar seg med stormstìg.

Dei gladgifte makane høgtida dagen med å – for fyrste gong i haust – slå på golvvarmen på badet.


onsdag 15. oktober 2014

burte bra osb.

Heimeskrivande husmor er no godt inne i den fyrste fulle heimevika si på ei stund (nærmare jol fær de ferdayversyn for året som fór, tradisjonen tru). Då kann ho sitja inne på skrivekotet sitt og arbeida i ro og mak. Ho-ho-ho! Sant å segja sit ho gjerne ved kjøkenbordet òg, mang ein Prøysen-stubb er skriven der. Med penn og papir og bøker utyver heile bordplata. Det er no slikt arbeid som hugar henne best. Ja, i det heile lyt ho sanna at heimelivet byd på mange gledor. Til dømes:

- ei samrøda med Mikkel/kjetto (men i dag skulde han visst spy att)
- høglydt jubel frå nettnerden (av di husmori hev skift på sengi)
- ange av nybaka braud (made by nettnerden)
- å spela høg musikk og gaula attåt (huseigarane var ikkje heime)
- kattepass (av di huseigarane ikkje var heime)
- tvosam lesestund i sofakroken (men med kvar si bok)
- gratis og lett tilgjengeleg kaffi (som smakar godt)
- P2 til frukosten (det er mogleg burte òg, då, men)
- det er stilt! (når ho ikkje spelar høg musikk)
- nettnerd som fær A+ på islendskleksa (rosalega flott!)

So det.

laurdag 11. oktober 2014

kent hev namnedag!

Eg høgtida dagen med å spela kent gallhøgt medan eg vaska badet og støvsaug resten av heimen. 

... men det enda ikkje der! Eg kom til å tenkja på eit tilårskome blogginnlegg frå 2011 der eg drog fram nokre kent-tekster som alle inneheldt same ordet: tunga. Kvifor ikkje gjera det same no, berre med eit anna emne? Ymse andre emne ter seg um att og um att i tekstene, til dømes er det mykje regn, snø, myrker og einsemd. Og gråt! Og tårar! (Men sers lite snòr.) 

Eg gjeng for gråt-og-tåre-tema. Seks utvalde, i litt vilkorleg fylgd:


6 «Stanna hos mig» (frå Hagnesta Hill, 1999) er radt god å gripa til um du dragast med hjartesorg og dilikt:

Det er över nu
och jag som aldrig gillat nostalgi
jag gråter nu
så släck mitt ljus
Över nu 
och jag som alltid ville vara fri
vill fångas nu
av din sköra röst
som alltid sprack
när du behövde tröst.


«Generation ex» (frå Tillbaka till samtiden, 2007) er temmeleg fortvilt:

Säg nånting, säg nånting nu
Du vet jag får panik av dina tårar
Gör nånting, gör nånting nu
Förstör nånting, slå mig
Förstör nåt, jag överlever


«Chans» (frå B-sidor 95-00, 2000) er heilt på grensa når teksti stend åleine. Klamt og flautt? Kann henda. Men ikkje når Jocke syng:

Jag trycker läpparna
lätt mot din hals
Jag frågar 'gråter du?'
Du smakar salt


«På nära håll» (frå B-sidor 95-00, 2000) fortel um ein ugreid måte å vakna på:

Jag vaknar intill dig med gråten i halsen,
dom skriker och flyr i en mardröm igen.
Dom klöser varandra med klolika fingrar,
jag håller dig så hårt att du inte får luft.


2 «Mannen i den vita hatten (16 år senare)» (frå Du & jag döden, 2005) gjev ordet tåreglans styrkt og utvida meining:

Och snart finns det inga tårar kvar
Dom var våra att ge vemsomhelst
Äntligen
Dom är dom dyrbarasta smycken vi har
Så be aldrig om ursäkt igen
Äntligen sätter du själv dina gränser


«Stoppa mig juni (Lilla Ego)» (frå Hagnesta Hill, 1999) er i ein klasse for seg. Eller rettare sagt: i ein klasse der berre nokre fåe andre kent-låtar er med. I denne klassen finn me einast dei låtane som vreid skrivaren upp som ein klut i 15-16-årsalderen. Ingen låt kann tevla med «747» når det gjeld å få Fridtun til å setja i å gråta, men «Stoppa mig juni» tek ein sterk andreplass. Serleg dette verset gjorde susen:

Det är tårar
Kan man gråta som en karl?
Snälla, du, förlåt mig
Jag glömde vem jag var
Snälla, sluta lyssna
Glöm allt jag sa
Jag mår bra
Du måste lämna mig i fred

... og etterpå kjem ein endefram, men akk so skakande, gitarsolo!


søndag 5. oktober 2014

trollbunden

Ein av dei uendeleg mange fyremunene med å vera i lag med nettnerden, er at ho set på fine plator som eg ofta ikkje hev vore burti fyrr. Då og då hev ho til dømes spela platone til den framifrå færøyske musikaren Eivør. (Dei som les Dag og Tid, minnest radt at det stod um henne fyrre vika.) Men ikkje berre dét: For litt sidan fekk eg vera med nettnerden på ljomleik (ja: 'konsert') med drosi. Sidan dess hev eg mest ikkje gjort anna en å gaula færøyske verslinor. No skal eg gjera mitt for at de òg, vyrde lesarar, gjer det same. 

Denne Eivør hev laga mange songar, jamvel det me lyt kalla vanlege songar, med vanleg syngjing og vanlege instrument. Men den store hiten hennar er Trøllabundin, der ho syng og fræser på ymse vis og slær på ei trumma. Hugtakande! 

De skal få sjå og høyra. Men fyrst nokre reglar.

1 Det er ikkje lov til å sjå litt og so skru av. Alt eller inkje!
2 Kom i hug at det er best i røyndi, når ho stend tri meter undan.
3 Fullskjerm! (trykk i høgre hyrna i filmruta)
4 Slå gjerne av ljoset so du sit i myrker.

Her er det ho syng på dette upptaket:

Trøllabundin eri eg, eri eg
Galdramaður festi meg, festi meg
Trøllabundin djúpt í míni sál, í míni sál [sjel]
Í hjartanum logar brennandi bál, brennandi bál






tysdag 23. september 2014

merkedag

I dag hev nettnerden og husmori vore skakke ektefolk i tri månader! Surmaga forståsegpåarar synest radt at dét ikkje er noko å kyta av, og det er no so: Dei hev eit stykke att til dei kann bjoda dykk inn til granittbrudlaup (gift i 90 år), til dømes.

Dei gladgifte makane høgtida dagen med å – for fyrste gong i haust – slå på panelomnen i stova.


torsdag 18. september 2014

farande fant

Husmori kann skuldast for mykje, men ingen kann skulda henne for å blogga so tidt og ofta at folk ikkje greider å henga med. Tvert um, lesarane tenkjer radt at no er bloggen daud som ei sild. Men so, når folk minst væntar det, slær ho til på ny med meir eller mindre po(t)etiske utgreidingar um husmortankar og anna som måtte trengja seg på. I dag er ein slik dag, ser det ut til.

Sidan sist hev husmori reke langt og lenge. Ja, for å segja det som det er: Den heimekjære husmori hev vore burtreist fire helgar på rad! Ho kom velberga frå det, mykje av di ho var i Trondheim tri av helgane, i lag med gode vener. Sumt av det var arbeidshelgar, til dømes hadde ho gleda og æra av å leida ein samtale/bokbad/bokdusj med sjølvaste kvardagsheltinna (for dei uinnvigde: A. Ravatn). Det gjekk som det måtte: Folk skratta og lo og hygde seg. Millom trondheimsferdene var ho òg på Austlandet og preika um nynorsk for bokmålsungdomen. Det trengst, av mange grunnar, til dømes at husmori hovudforsyrgjar i heimen denne hausten, sidan frua er vorti studine att. Det humpar og klekk seg!

Uppi alt saman vart husmori «forsidepike» i Morgenbladet òg. Det var svært hyggjelegt. Sers gildt var det at bladmannen ynskte seg eit bilæte av husmori i lange ullunderbrøker. Då var det ikkje anna å gjera en å trekkja i stillongs, endå det var midt i august, og få frua til å finna fram kameraet. Rekvisitt: ei færøysk ordbok.




Husmori nytta òg høvet til å leika litt med lego-hoppbakken (nærmare skildra her), men dét kom ikkje med i Morgenbladet. Var det likt seg!



... og no vart husmori so sterkt rivi med av lego-innlegget til maken at ho brådt og uvænta laut setja punktum! (ropeteikn)



søndag 17. august 2014

helsefremjande tiltak

Me høyrer stundom tale um folk som slit med å «koma seg upp av sofaen». Ordlaget er vel ofta meint i utvida tyding, so at «koma seg upp av sofaen» tyder både 'koma seg upp av sofaen', 'koma seg upp av godstolen', 'koma seg ut i frisk luft', 'røra på skroget' og so burtetter.

Det siste året hev eg ferdast radt mykje med fly, og sist gong fekk eg eit retteleg godt hugskot, tykkjer eg sjølv. Rett og slett eit framlegg til korleis me kann hjelpa folk til å koma seg upp og ut litt oftare, og det er svært lite kostesamt å få det heile i stand. Dimed hev eg eit ope framlegg til styresmaktene:

1 Syt for at det finst skapleg høgtalarutstyr i kvar heim. 
2 Med jamne millomrom, gjerne tvo-tri gonger um dagen, spelar de dette upptaket over høgtalaren:
«Vennligst bli sittende fastspent i setet til flyet er parkert og skiltet med 'fest setebeltet' er slukket.»
3 Og etter nokre sekund kjem det velkjende ljodet: Pling!

... for DÅ skal de sjå at nordmennene fær rauvi i gir! Dei sprett upp som var dei kvefsstukne, kastar seg upp mot hattehylla i ein fart som berre geparden kann mæla seg mot, baksar med tunge sekker og veskor, so stend dei der og trør og trør og vil ut-ut-ut! For det er ikkje tale um å sitja still og kvila til dei ytste er komne ut, hå nei, røslege karar på 1,90 stend tvikrøkte innunder hylla og trår etter å koma i rørsla.

So, kva trur de? Kann det vera gagn i ei slik åtgjerd?

Eg er elles ikkje den fyrste som hev bite meg merke i at folk ter seg so underleg berre dei høyrer dette plinget. Hin dagen trefte eg ein person som fortalde at ein gong hen hadde floge til Stavanger, og flyet var parkert, sa flyverten over høgtalaren: «Fyrstemann upp i hatthylla!»